Emergencies Health Press Release

አጣዳፊ ተቅማጥና እና ትውከት /አተት/ በሽታን እንከላከል

የአጣዳፊ ተቅማጥና ትውከት በሽታ በተለያዩ በጥቃቅን በዓይን በማይታዩ ተዋህሲያን አማካይነት አማካይነት የሚከሰት በሽታ ሲሆን ከንጽህና መጓደል በተለይም በተህዋሲያን በተበከሉ ምግቦች፣ የመጠጥ ውሃ እና በሌሎች መተላለፊያ መንገዶች ከሰው ወደ ሰው በከፍተኛ ፍጥነት የሚተላለፍ ነዉ፡፡

በሀገራችን ነባራዊ ሁኔታ በአንዳንድ አካባቢዎች የንጹህ መጠጥ ውሃ አቅርቦት በቂ ያለመሆንና በዓለም ላይ በተከሰተዉ የኢሊኖ አየር መዛባት ምክንያት የዉሃ እጥረትና በሌላዉ በኩል የጎርፍ ችግር መኖር እንዲሁም ፣ ከሕብረተሰቡ የአከባቢ፣ የግል፣ የውሃና የምግብ ንጽህና አያያዝና አጠቃቀም ልማድ አለመዳበር ጋር ተያይዞ የተቅማጥ በሽታዎች ስርጭት በየጊዜው እንዲከሰት አስተዋጽዖ አድርጓል፡፡ በተለይም በጎርፍ ምክንያት ምንጮች፣ ወንዞች፣ የውሃ ጉድጓዶች ስለሚበከሉ በአጣዳፊ ተቅማጥና ትውከት የሚያዙ ሰዎች ቁጥር ይጨምራል፡፡

የአተት ምልክቶች ምንድናቸው ?

በበሽታው የተያዘ ሰው በተደጋጋሚ አጣዳፊ ተቅማጥና ትውከት ይኖረዋል፡፡ በዚህም የተነሳ የሰውነት ፈሳሽና ጠቃሚ የሆኑትን ንጥረ ነገሮች መጠን ያዛባል፡፡ በተጨማሪም

  • አጣዳፊ መጠነ ብዙ የሆነ ውኃማ ተቅማጥ
  • ትውከትና ቁርጥማት
  • የአይን መስርጐድ
  • የአፍና የምላስ መድረቅ
  • እንባ አልባ መሆን
  • የሽንት መጠን መቀነስ
  • የቆዳ ድርቀትና መሸብሸብ በመጨረሻም ከፍተኛ የሆነ የሰውነት ድርቀት በማስከተል ህመምተኛው በወቅቱ ካልታከመ ለሞት ሊያበቃው ይችላል፡፡

አጣዳፊ ተቅማጥና ትውከት የሚያስከትለው ችግር ምንድነው ?

በአተት የተያዘ ሰው ከሰውነቱ ብዙ ፈሳሽ ስለሚወጣ በሽተኛው የሰውነት ድርቀት /Dehydration/ ያስከትልበታል፡፡ ይህ ሁኔታ ደግሞ በአተት የተያዘው ሰው በአጭር ጊዜ ራሱን እንዲስት ያደርገዋል፡፡ ከዚህ በተጨማሪ አፋጣኝ የሕክምና ዕርዳታ ካላገኘ በበሽታው የመሞት አጋጣሚው ሃምሳ ከመቶ /5%/ ነው፡፡ ነገር ግን አስፈላጊው የሕክምና ዕርዳታ ከተደረገለት የመሞት አጋጣሚው ከአንድ ከመቶ /1%/ ወይም ከዚያ በታች ማድረግ ይቻላል፡፡

በሽታውን መለያ መንገዶች

1. ምልክቶቹን በማየት

2. በላብራቶሪ ሊረጋገጥ ይችላል፡፡

ህክምናው

  • የወጣውን ፈሳሽ መተካት ዋናውና ቅድሚያ የሚሰጠው ነው
  • እንደ ተዋህሲያኑ አይነት በባለሙያ የሚሰጥ ህክምናን ተግባራዊ ማድረግ

መከላከያና መቆጣጠሪያ መንገዶች

AWD message in Amharic

  • መፀዳጃ ቤት መገንባትና በአግባቡ መጠቀም
  • ምግብን በሚገባ አብስሎ መመገብ
  • በውኃ /መድሃኒት/ በውኃ አጋር/ የታከመ ውሃ ለመጠጥ መጠቀም ወይም ውኃ አፍልቶና አቀዝቅዞ መጠጣት
  • እጅን በውኃና በሳሙና /በአመድ በደንብ አጥርቶ መታጠብ
    • ከመጸዳጃ ቤት መልስ
    • ምግብ ከማዘጋጀት በፊት
    • ምግብ ከማቅረብ በፊት
    • ምግብ ከመመገብ በፊት
    • ሕጻናትን ካጸዳዱ በኋላ
    • ህጻናትን ጢት ከማጥባት በፊት
    • በበሽታዉ የተያዙ ሰዎችን እነክብካቤ ካደረጉ በኃላ

ማንኛውም ከቤት የሚወጣ ደረቅ ወይም ፈሳሽ ቆሻሻ አካባቢን ወይንም ውኃን እንዳይበክል በአግባቡ ማስወገድ፡፡ ምልክቱ የታየበት ህመምተኛ ፈጥኖ ወደ ህክምና ተቋም በመምጣት ሊታከም ይገባል፡፡

ይህንን መሰረት በማድረግ ሁሉም ህብረተሰብ በሽታዉን በመከላከል ዙሪያ የተሰጡ መልእክቶችን በመተግበር እያንዳንዱ ግለሰብ እራሱንና ቤተሰቡን እንዲሁም አካባቢዉን ሊከላከል ይገባል፡፡

2 comments

  1. The message displayed is so interested and important to improve the existing AWD problem but we need to look at sustainable solution. Environmental health intervention is the only way to alleviate such types devastating public health problems. The way we are walking today at the ministry of health down to community level is not right unless there is separated department or ministry with the right professional and structure, in short unless we created enabling environment, for environmental health activities AWD and other diarrheal diseases will not solved and it will stay with us forever. Thus, there should be high level advocacy to solve the problem forever.

    Like

  2. First The Message Was Very Attractive, Meaning Full As Well Relevant. But If It Was Figurative It Becomes Very Attractive And Creates Sense of Responsibility To The Indivudual. Generally The Strategy That FMoH Follow Is Some What Not Interested B/c There Is Less Atension To Environmental Health workers Even If The Strategy Is Prevention Based Approach.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s